Historia

 

Historia Chwaliszewa przy Trakcie Królewsko-Cesarskim

Warto wiedzieć, że ulicą Chwaliszewo przebiega trasa turystyczna "Trakt Królewsko-Cesarski",która łączy szczególne miejsca w historii Poznania z postaciami historycznych władców. Od 2005 roku "Trakt Królewsko-Cesarski" stał się programem partnerskim, mającym na celu organizację przedsięwzięć o charakterze kulturalnym, artystycznym i edukacyjnym. Program jest wdrażany przez Urząd Miasta Poznania i stanowi realizację założeń Narodowej Strategii Rozwoju Kultury na lata 2004-2013.

Przebieg traktu wiąże się z historią rozwoju Poznania oraz z jego urbanistyką i architekturą. Biegnie on od pierwszej siedziby Piastów, przez miasto średniowieczne, nowożytne, aż do współczesności. Wytyczony ze wschodu na zachód miasta, prowadzi od Kościoła Św. Jana Jerozolimskiego na Komandorii, przez Śródkę, Ostrów Tumski, Chwaliszewo, Stary Rynek, Plac Wolności, ul. 27 Grudnia, ul. Fredry i Dąbrowskiego, aż do kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa i kościoła Św. Floriana, który jest ostatnim punktem zamykającym trakt od strony zachodniej.

Reprezentacyjnym wjazdem do miasta była kiedyś ulica Wielka, ciągnąca się od Chwaliszewa aż po frontową fasadę ratusza na Starym Rynku. Podążały nią orszaki dostojnych gości.

Na szlaku znajduje się wiele zabytków i atrakcji turystyczno-historycznych. Najważniejsze wśród nich to renesansowy ratusz, klasycystyczny budynek Biblioteki Raczyńskich i barokowy kościół farny. Trakt zwany jest "Królewskim", gdyż to tutaj powstała najstarsza siedziba Piastów - Palatium Mieszka I na Ostrowie Tumskim. Znajdujący się na trakcie Zamek Królewski był pierwszą i największą ufortyfikowaną rezydencją królewską w Polsce, a przez historyczne dzielnice Poznania (Stary Rynek, Chwaliszewo) przemieszczały się orszaki królewskie, do katedry na Wyspie Tumskiej, która jest najstarszą nekropolią władców polskich.

"Cesarskość" traktu wiąże się z wizytą cesarza Ottona III - biorącego udział w zjeździe gnieźnienskim w 1000 roku, jak również z pobytem w Wielkopolsce cesarza Napoleona Bonaparte w latach 1806-1912, który z Poznania uczynił na kilka tygodni stolicę Europy i dowodził stąd swoją armią. Kolejnym ważnym dla Poznania cesarzem był Wilhelm II - ostatni cesarz i król Prus, który zbudował w Poznaniu Zamek Cesarski.

Historia dzielnicy Chwaliszewo, które było kiedyś osobną wyspą na Warcie, wiąże się z osadą na grobli łączącej Ostrów Tumski z lewobrzeżnym Poznaniem. Pierwsi osadnicy pojawili się już tam w IX wieku, w związku ze znajdującym się na Ostrowie Tumskim palatium królewskim i katedrą. Osada na wyspie Chwaliszewo była najważniejszą z otaczających Ostrów Tumski osad, ponieważ przez nią przebiegał trakt łączący wschodnie częsci państwa piastowskiego z jego terenami zachodnimi.

Przez ponad 700 lat Chwaliszewo było głównym miejscem przeprawy przez Wartę. Oba mosty, Chwaliszewski i Tumski zapewniały łączność między Poznaniem a Ostrowem Tumskim, umożliwiając podróżującym ze wschodu i północy przemieszczanie się dalej, na zachód. W XV wieku osada otrzymała przywilej lokacyjny stając się miasteczkiem, liczącym około 100 mieszkańców. Oś miasta stanowiła ulica o zarysie dzisiejszej ul. Chwaliszewo. Miasteczko posiadało swoje władze, ratusz z wieżą i dwa kościoły. O świetności Chwaliszewa świadczy fakt, że w XV wieku stało się największym ośrodkiem rzemieślniczym na prawym brzegu rzeki Warty, stając się znaczącym konkurentem Poznania.

W 1800 roku miasteczko posiadało 1500 mieszkańców i ponad 100 domów. Zostało wtedy włączone w granice Poznania. W 1809 roku połączono je z główną częścią miasta nowym mostem o murowanych przyczółkach. Niską, XIX-wieczną zabudowę zamieniono na początku XX wieku okazałymi, wielopiętrowymi secesyjnymi i eklektycznymi kamienicami. Dzielnica nabrała uroku stając się jednym z głównych motywów ówczesnych kartek pocztowych. Większość tych okazałych budynków nie przetrwało do naszych czasów, będąc obiektem zniszczeń II wojny światowej w prawie 90%. W ramach powojennej odbudowy powstały tu znacznie niższe i skromniejsze domy niż poprzednie. Obecnie pozostałością po dawnym Chwaliszewie są tylko nieliczne, okazałe domy - między innymi zrewitalizowana XIX wieczna kamienica Chwaliszewo 72, w której mieści się na parterze Galeria Mokra.

Od pierwszych lat XXI wieku, po długim okresie zastoju, Chwaliszewo przechodzi stopniową, ale widoczną rewitalizację. Obok nowoczesnych i nawiązujących architektonicznie do zabudowy historycznej budynków mieszkalno-usługowych zwanych Nowe Chwaliszewo powstają przy Warcie kompleksy rekreacyjne, park i piaszczysta plaża.

Źródła:
-Wikipedia
-chwaliszewo.pl

 

 

 

Antyki Galeria Mokra, ul. Szewska 3/1, 61-760 Poznan
telefon: +48 618518737, +48616394848, mail: info@galeriamokra.pl

Godziny otwarcia:
poniedziałek - piątek 12 - 18, sobota nieczynne
lub w innych godzinach po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.